"ZAMONAVIY TADQIQOTLAR VA BARQAROR RIVOJLANISH" respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
TASHQI TURBULENT MUHIT VA SHAMOL XALAQITLARI SHAROITIDA UUA BOSHQARUV PARAMETRLARINING BARQARORLIK CHEGARALARINI BAHOLASH
O‘zbekiston milliy universiteti mustaqil izlanuvchisi
Annotatsiya
Mazkur maqolada tashqi turbulent muhit va kuchli shamol xalaqitlari sharoitida uchuvchisiz uchish apparatlari (UUA) dinamik boshqaruv parametrlarining barqarorlik chegaralarini baholash metodologiyasi tadqiq etilgan. Past balandlikdagi turbulentlik muhitini modellashtirish maqsadida xalqaro standart hisoblangan Drayden (Dryden) stoxastik modeli qoʻllanilgan hamda Viner-Xinchin teoremasi asosida oqimning spektral quvvat zichligi va Laplas sohasidagi shakllantiruvchi filtri keltirib chiqarilgan. Tizimning asimptotik turgʻunligini baholash uchun Lyapunovning toʻgʻridan-toʻgʻri usuli va Rikkati algebraik tenglamasi (ARE) sintez qilingan. Maqolada UUA xususiy so‘nishining xususiyati hamda tashqi stoxastik jarayon kiritadigan kinetik energiya oʻrtasidagi robust barqarorlik chegarasini ifodalovchi yakuniy fundamental energetik tengsizlik isbotlangan.
Kalit so'zlar: Drayden turbulentlik modeli, Viner-Xinchin teoremasi, spektral quvvat zichligi, Lyapunov funksiyasi, Rikkati algebraik tenglamasi, Chiziqli matritsaviy tengsizliklar, robust barqarorlik, soʻnish effekti.