"ZAMONAVIY TADQIQOTLAR VA BARQAROR RIVOJLANISH" respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi

XANTHOPARMELIA PULLA (ACH.) LISHAYNIK TURINING KIMYOVIY TARKIBI, BIOLOGIK FAOLLIGI VA TIBBIYOTDA QOʻLLANILISHI

Ne'matjonov, Dostonbek Ikromjon oʻgʻli; Jalolov, Iqboljon Jamolovich

Oziq-ovqat texnologiyasi va muhandisligi xalqaro instituti 1-bosqich doktoranti
Fargona Davlat Universiteti kimyo kafedrasi professori,kimyo fanlari doktori

2026-08-04 · pp. 66–68 · DOI: 10.5281/zenodo.21743329 · UDK 57

Annotatsiya

Ushbu maqolada parmeliyadoshlar oilasiga mansub Xanthoparmelia pulla (Ach.) O.Blanco, A.Crespo, Elix, D.Hawksw. & Lumbsch (sin.: Parmelia pulla Ach.; Neofuscelia pulla (Ach.) Essl.) lishaynik turining kimyoviy tarkibi va oʻrganilganlik darajasi, ajratib olingan ikkilamchi metabolitlarning kimyoviy tuzilishi, biologik faolligi hamda tibbiyot va xalq tabobatida qoʻllanilishi boʻyicha adabiyotlar tahlili keltirilgan. Ushbu turda oksostenospor kislota, divarkat kislota, stenospor kislota, girofor kislota va boshqa depsid hamda depsidon birikmalar aniqlangan. Zamonaviy tadqiqotlar salazin kislota va atranorınning antioksidant (IK₅₀ = 12,14 va 39,31 mkM), antimikrob va antikansеrogen xossalarga ega ekanligini isbotlagan. Klinik jihatdan ishlatilish istiqboli va kelajak tadqiqot yoʻnalishlari muhokama qilingan.

Kalit so'zlar: Xanthoparmelia pulla; parmeliyadoshlar; ikkilamchi metabolitlar; depsidlar; depsidonlar; salazin kislota; biologik faollik; antioksidant; antimikrob; sitotoksiklik.

To'liq matn (PDF)