Yangi O‘zbekiston: Geografiya va geoekologiya sohasida innovatsiyalar, zamonaviy ilmiy tadqiqotlar
Farg‘ona viloyati tarixiy shaharlarida arxitektura yodgorliklarini saqlash masalalari
Toshkent arxitektura-qurilish universiteti
Annotatsiya
Maqolada Farg‘ona viloyati tarixiy shaharlaridagi arxitektura yodgorliklarini saqlash masalasi mahalliy ilmiy tadqiqotlar, rasmiy statistik ma’lumotlar va tarixiy shahar muhitini muhofaza qilishga oid xalqaro tamoyillar asosida tahlil qilindi. Tadqiqotda manbalarni qiyoslash, tizimlashtirish va umumlashtirish usullari qo‘llanildi. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, 2023-yil 1-yanvar holatida viloyatdagi 376 ta moddiy madaniy meros obyektining 139 tasi arxitektura yodgorliklari bo‘lib, bu jami obyektlarning 37,0 foizini tashkil etdi. Qo‘qon va Marg‘ilon yodgorliklariga oid mahalliy tadqiqotlar tahlili ularning me’moriy tuzilishi bilan birga tarixiy vazifasi, atrofidagi shahar muhiti va aholi hayotidagi o‘rnini hisobga olish zarurligini ko‘rsatdi. Tahlil natijasida saqlash masalalari «yodgorlik — uning bevosita atrofi — tarixiy shahar muhiti» darajalarida tizimlashtirildi. Me’moriy asllikni saqlash, tarixiy qatlamlarni hujjatlashtirish, yangi qurilishning muhitga ta’sirini baholash hamda yodgorlikdan foydalanishni uning madaniy qiymatiga moslashtirish asosiy tamoyillar sifatida ajratildi. Ushbu yondashuv tarixiy shahar hududlarida saqlashga oid qarorlarni kompleks baholash uchun uslubiy asos bo‘lib xizmat qiladi.
Kalit so'zlar: tarixiy shahar muhiti, me’moriy meros, asllik, muhit yaxlitligi, shaharsozlik muhofazasi, moslashtirib foydalanish, Farg‘ona viloyati