“YANGI AVLOD ILMIY TADQIQOTLARI” respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
EKSTREMISTIK MATNLARDA KATEGORIZATSIYA VA MUALLIF IDENTIFIKATSIYASI: OʻZBEK TILIDAGI ONLAYN DISKURSGA SUD LINGVISTIK YONDASHUV
Termiz davlat universiteti o‘qituvchisi
Annotatsiya
Ushbu tadqiqot sud lingvistikasi doirasida ekstremistik matnlarning kategorizatsiyasi va muallif identifikatsiyasini oʻrganadi. 2020–2024 yillar oraligʻida Telegram kanallaridan toʻplangan 214 ta oʻzbek tilidagi matndan iborat korpus asosida uchta funksional matn kategoriyasi aniqlandi: Diniy esktremistik matn, siyosiy ekstremistik matn hamda ijtimoiy ekstremistik matn kabi kategoriyalarga ajratdik. Har bir kategoriya oʻziga xos leksik, morfologik, sintaktik va pragmatik xususiyatlarga ega. Oʻzbek tilining agglyutinativ tuzilishiga moslashtirilgan morfema darajasidagi stilometrik tahlil tasdiqlangan test toʻplamida 78,4% aniqlikka erishdi. Natijalar Oʻzbekiston va kengroq Markaziy Osiyo uchun tergov amaliyoti, sud ishlari va media savodxonligi taʻlimi nuqtai nazaridan muhim ahamiyatga ega.
Kalit so'zlar: sud lingvistikasi, ekstremistik diskurs, muallif identifikatsiyasi, matn kategorizatsiyasi, oʻzbek tili, radikallashuv, Markaziy Osiyo.