“YANGI AVLOD ILMIY TADQIQOTLARI” respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
Chrysomela tremula Fabricius, 1787 ning xo‘jayin o‘simliklari, kimyoviy ekologik moslashuvlari va integratsiyalashgan kurash choralari
Farg‘ona davlat universiteti tadqiqotchisi
Farg‘ona davlat universiteti, tayanch doktoranti
Annotatsiya
Chrysomela tremula - Chrysomelidae oilasi, Chrysomelinae kenja oilasiga mansub bargxo‘r qo‘ng‘iz bo‘lib, asosan Populus (terak/aspen) turlarida oziqlanadi. U poplar plantatsiyalari va ko‘chatxonalarda defoliatsiya (barglarning yemirilishi) keltirib chiqarishi, shuningdek, Salicaceae o‘simliklaridagi fenolik glikozidlar (salitsinoidlar) bilan bog‘liq kimyoviy ekologik moslashuvlari bilan qiziqish uyg‘otadi. So‘nggi yillarda metabolomika asosidagi ishlar C. tremulae ning salitsinoidlarni o‘simlikdan olingan triptofan metabolitlari bilan kon’yugatsiyalab detoksikatsiya qilishini ko‘rsatdi; bu yo‘l ichak mikrobiotasidan mustaqil ishlashi qayd etilgan. Shu bilan birga, chrysomelin lichinkalarida host o‘simlikdan kelib chiqadigan salitsin salitsilaldegidga aylantirilishi va himoya sekretsiyasi sifatida ajratilishi klassik mexanizm hisoblanadi. Mazkur hujjatda taksonomiya, diagnostika, tarqalish, xo‘jayin o‘simliklar, hayot sikli, kimyoviy moslashuvlar hamda zarar va kurash choralariga oid ma’lumotlar tahliliy tarzda jamlangan.
Kalit so'zlar: Chrysomelidae, Chrysomela tremulae, Populus, salitsinoidlar, salitsilaldegid, detoksikatsiya, integratsiyalashgan kurash