ilmiy@fdu.uz Fargʻona, Oʻzbekiston

TIL, TARJIMA VA TA’LIM: GLOBAL KOMMUNIKATSIYA VA RAQAMLI INNOVATSIYALAR DAVRIDA YANGI YONDASHUVLAR

INGLIZ TILIDAGI TED NUTQLARINI O‘ZBEK TILIGA TARJIMA QILISH: LISONIY MUAMMOLAR VA TARJIMA

Mansurova, Feruza Shukrullo qizi

Andijon davlat universiteti (ADU)

2026-10-03 · pp. 61–64 · DOI: 10.5281/zenodo.23278721 · UDK 81'25

Annotatsiya

Annotatsiya. Ingliz tilidagi TED nutqlarini o‘zbek tiliga tarjima qilishda asl matnning mazmuniy aniqligini saqlash bilan birga, uning obrazli ifodasi, nutqiy ohangi va tinglovchiga ta’sirini qayta bera olish tarjimon oldiga bir qator lisoniy masalalarni qo‘yadi. Ushbu tezisda terminologik birliklar, metaforik-obrazli ifodalar, kollokatsiyalar, pragmatik-ritorik vositalar hamda kontekstga bog‘liq ma’nolarning tarjimada berilishi B. Geytsning “The Next Outbreak? We’re Not Ready” TED nutqi asosida tahlil qilinadi. Tahlil jarayonida inglizcha birlikning lug‘aviy muqobilini tanlash har doim ham tabiiy o‘zbekcha ifodani yuzaga keltirmasligi e’tiborga olinib, asl nutqning ilmiy mazmuni bilan uning jonli bayon uslubini uyg‘un holda saqlashga xizmat qiladigan tarjima yechimlari ko‘rib chiqiladi.

TRANSLATING ENGLISH-LANGUAGE TED TALKS INTO UZBEK: LINGUISTIC CHALLENGES AND TRANSLATION SOLUTIONS

Abstract. Translating English-language TED Talks into Uzbek poses a number of linguistic challenges for the translator, as the task involves not only preserving the semantic accuracy of the source text but also reproducing its figurative expression, tone of speech, and impact on the audience. This paper analyzes the translation of terminological units, metaphorical and figurative expressions, collocations, pragmatic and rhetorical devices, as well as context-dependent meanings, based on B. Gates’s TED Talk “The Next Outbreak? We’re Not Ready.” The analysis takes into account that choosing a dictionary equivalent for an English unit does not always result in a natural Uzbek expression. Therefore, particular attention is given to translation solutions that help preserve both the scientific content of the original speech and its lively manner of delivery.

Kalit so'zlar: Kalit so‘zlar: TED nutqi, tarjima, lisoniy muammo, tarjima yechimi, terminologik birlik, kollokatsiya, metafora, pragmatik ma’no, kommunikativ ta’sir.

To'liq matn (PDF)

Havola nusxalandi