TIL, TARJIMA VA TA’LIM: GLOBAL KOMMUNIKATSIYA VA RAQAMLI INNOVATSIYALAR DAVRIDA YANGI YONDASHUVLAR
XITOY KLASSIK MATNLARINING INSON VA GENERATIV SUN’IY INTELLEKT TARJIMALARINING LINGVOPRAGMATIK TAHLILI
TMC
Annotatsiya
ANNOTATSIYA Mazkur maqolada Xitoy klassik matnlari – asosan Konfutsiyning «Lun yu» («Suhbatlar va mulohazalar»), Lao-szining «Dao de jing» asari hamda Tang davri she’riyati namunalari –ning inson tarjimonlari va generativ sun’iy intellekt (ChatGPT, DeepSeek, Gemini va boshqalar) tomonidan qilingan tarjimalari lingvopragmatik nuqtayi nazardan qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi klassik xitoy matniga xos nutq aktlari, implikatura, madaniy prespozitsiya, qadriyat yuklangan konseptlar (仁 rén, 礼 lǐ, 道 dào, 君子 jūnzǐ) va elliptik sintaksisning maqsad tilga o‘tishida inson va SI strategiyalaridagi farqlarni aniqlashdir.
A LINGUOPRAGMATIC ANALYSIS OF HUMAN AND GENERATIVE AI TRANSLATIONS OF CLASSICAL CHINESE TEXTS
ABSTRACT This article presents a comparative linguopragmatic analysis of translations of classical Chinese texts produced by human translators and generative artificial intelligence systems, including ChatGPT, DeepSeek, and Gemini. The texts examined are primarily Confucius’s Lunyu (The Analects), Laozi’s Dao De Jing, and selected works of Tang dynasty poetry. The study aims to identify differences between human and AI translation strategies in conveying speech acts, implicatures, cultural presuppositions, value-laden concepts (仁 rén, 礼 lǐ, 道 dào, 君子 jūnzǐ), and elliptical syntax into the target language.
Kalit so'zlar: Kalit so‘zlar: lingvopragmatika; Xitoy klassikasi; «Lun yu»; «Dao de jing»; generativ sun’iy intellekt; ChatGPT; DeepSeek; implikatura; nutq aktlari; madaniy ekvivalentlik; inson–mashina tarjimasi.