ilmiy@fdu.uz Fargʻona, Oʻzbekiston

TIL, TARJIMA VA TA’LIM: GLOBAL KOMMUNIKATSIYA VA RAQAMLI INNOVATSIYALAR DAVRIDA YANGI YONDASHUVLAR

INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA BILVOSITA NUTQ AKTLARINING LINGVOPRAGMATIK XUSUSIYATLARI

Ergasheva, Umida Ravshan qizi

Farg'ona davlat universiteti

2026-10-03 · pp. 37–40 · DOI: 10.5281/zenodo.23278224 · UDK 81'25

Annotatsiya

Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi bilvosita nutq aktlarining lingvopragmatik xususiyatlari qiyosiy jihatdan tadqiq etiladi. Bilvosita nutq aktida gapning grammatik shakli bilan so‘zlovchining haqiqiy kommunikativ maqsadi o‘rtasida yuzaga keladigan pragmatik nomuvofiqlik asosiy tadqiqot obyekti sifatida qaraladi. Ingliz va o‘zbek tillarida iltimos, taklif, rad etish, ogohlantirish, maslahat va talab mazmunining bevosita hamda bilvosita ifodalanish usullari tahlil qilinadi. Tadqiqotda qiyosiy-pragmatik, kontekstual, funksional-semantik va diskursiv tahlil usullaridan foydalanildi.

LINGUOPRAGMATIC FEATURES OF INDIRECT SPEECH ACTS IN ENGLISH AND UZBEK

This article presents a comparative linguopragmatic analysis of indirect speech acts in English and Uzbek. Particular attention is paid to the pragmatic mismatch between the grammatical form of an utterance and the speaker’s actual communicative intention. The study examines direct and indirect realizations of requests, offers, refusals, warnings, advice, and directives. Comparative-pragmatic, contextual, functional-semantic, and discourse-analytical methods are employed. The analysis demonstrates that English commonly exploits modal verbs, interrogative structures, and pragmatic mitigation to construct indirect meanings, whereas Uzbek makes active use of conditional forms, honorific markers, particles, auxiliary constructions, and context-dependent implications.

Kalit so'zlar: pragmalingvistika, nutq akti, bilvosita nutq akti, illokutsiya, kommunikativ niyat, implikatura, xushmuomalalik, kontekst, ingliz tili, o‘zbek tili.

To'liq matn (PDF)

Havola nusxalandi