ilmiy@fdu.uz Fargʻona, Oʻzbekiston

TIL, TARJIMA VA TA’LIM: GLOBAL KOMMUNIKATSIYA VA RAQAMLI INNOVATSIYALAR DAVRIDA YANGI YONDASHUVLAR

ARAB MAQOL-MATALLARINING JANR SIFATIDA O‘RGANILISHI VA TADQIQ ETILISH TARIXI: SHARQ, G‘ARB VA O‘ZBEKISTON ARABSHUNOSLIGI NIGOHIDA

Diniqulov, Abror

Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti

2026-10-03 · pp. 117–120 · DOI: 10.5281/zenodo.23278145 · UDK 94

Annotatsiya

Ushbu maqolada arab xalq og‘zaki ijodining eng ommabop va qadimiy janrlaridan biri bo‘lgan maqol va matallar (amsol)ning janr sifatida o‘rganilishi, ularning nazariy-struktural tasnifi hamda tadqiq etilish tarixi tizimli ravishda tahlil qilinadi. Maqolada klassik va zamonaviy arab maqolshunosligining shakllanish bosqichlari, Yevropa arabshunosligida maqollarni o‘rganish an’analari hamda Rudolf Zulhaym singari g‘arb olimlarining nazariy qarashlari atroflicha ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, o‘zbek arabshunoslik maktabining ushbu sohadagi o‘rni, xususan, Mahmud az-Zaxmaxshariy, A.S. Qahharov va Sh.G‘. Shomusarov kabi olimlarning arab amsolshunosligi rivojiga qo‘shgan ulkan hissasi, arab va o‘zbek folklorining lingvomadaniy mushtarakligi qiyosiy jihatdan yoritiladi. XXI asr texnologiyalar davrida arab maqollarining transformatsiyasi maqolaning yakuniy qismida asoslab beriladi.

Studying Arabic Proverbs and Sayings as a Genre and Their Research History: Through the Prism of Eastern, Western, and Uzbek Arabic Studies

This article systematically analyzes the study of Arabic proverbs and sayings (amsal) as one of the most popular and ancient genres of Arabic oral folk art, their theoretical and structural classification, and the history of their research. The paper comprehensively examines the stages of formation of classical and modern Arabic proverb studies, the traditions of studying proverbs in European Arabic studies, and the theoretical views of Western scholars such as Rudolf Zulheim. Furthermore, it highlights the role of the Uzbek school of Arabic studies in this field, particularly the immense contribution of scholars like Mahmud al-Zamakhshari, A.S. Qahharov, and Sh.G. Shomusarov to the development of Arabic proverb studies, and provides a comparative analysis of the linguacultural commonalities between Arabic and Uzbek folklore. The final part of the article substantiates the transformation of Arabic proverbs in the 21st-century technological era.

Kalit so'zlar: maqol, matal, amsol, dialektologiya, tashbeh, majoz, kleshalangan ibora.

To'liq matn (PDF)

Havola nusxalandi