ilmiy@fdu.uz Fargʻona, Oʻzbekiston

TIL, TARJIMA VA TA’LIM: GLOBAL KOMMUNIKATSIYA VA RAQAMLI INNOVATSIYALAR DAVRIDA YANGI YONDASHUVLAR

INGLIZ VA O‘ZBEK XALQ XAJVIY ERTAKLARI TADQIQINING NAZARIY ASOSLARI: ERTAK DISKURSI VA TASNIF MUAMMOSI

Ahmadaliyeva, Madina Kozimjon qizi

Farg'ona davlat universiteti

2026-10-03 · pp. 104–107 · DOI: 10.5281/zenodo.23278067 · UDK 811.111

Annotatsiya

Annotatsiya. Maqolada ingliz va o‘zbek xalq xajviy ertaklarini qiyosiy-tipologik jihatdan o‘rganishning nazariy-metodologik asoslari yoritiladi. Ertak tushunchasining o‘zbek (Mahmud Qoshg‘ariy, Abu Rayhon Beruniy, Alisher Navoiy) va xorijiy (folk tale, fairy tale, Märchen) ilmiy an’analaridagi talqini, ertak diskursining konstitutiv belgilari (epiklik, bayoniylik, xayoliylikka yo‘naltirilganlik, mo‘jiza, aksiologiklik, xiralashgan xronotop, iterativlik) hamda xajviy ertaklarning mustaqil tur sifatida ajratilishi masalasi tahlil qilinadi. Shuningdek, jahon (V.Ya.Propp, Aarne–Thompson–Uther indeksi) va o‘zbek (M.Afzalov, K.Imomov) folkloristikasidagi ertak tasnifi tizimlari qiyoslanadi. Tadqiqot natijasida rus va o‘zbek folkloristikasida xajviy ertakning aynan lingvodiskursiv va lingvopragmatik xususiyatlari alohida tizimli tadqiqot obyekti sifatida o‘rganilmaganligi asoslanadi.

THEORETICAL FOUNDATIONS FOR THE STUDY OF ENGLISH AND UZBEK FOLK COMIC TALES: FAIRY-TALE DISCOURSE AND THE PROBLEM OF CLASSIFICATION

Abstract. The article examines the theoretical and methodological foundations for the comparative-typological study of English and Uzbek folk comic (satirical) tales. It analyses the interpretation of the notion “tale” in the Uzbek (Mahmud Kashgari, Abu Rayhan Beruni, Alisher Navoi) and foreign (folk tale, fairy tale, Märchen) scholarly traditions, the constitutive features of fairy-tale discourse (epic character, narrativity, orientation towards fiction, miracle, axiology, blurred chronotope, iterativity), and the problem of singling out the comic tale as an independent generic type. The classification systems of world (V.Propp, the Aarne–Thompson–Uther index) and Uzbek (M.Afzalov, K.Imomov) folklore studies are compared. The study establishes that the linguo-discursive and linguo-pragmatic properties of the comic tale have not previously been the object of systematic research in either Russian or Uzbek folkloristics.

Kalit so'zlar: Kalit so‘zlar: xajviy ertak, ertak diskursi, ertaklik kategoriyasi, tasnif muammosi, komiklik nazariyasi, Aarne–Thompson–Uther indeksi, lingvopragmatika, folklorshunoslik.

To'liq matn (PDF)

Havola nusxalandi