TIL, TARJIMA VA TA’LIM: GLOBAL KOMMUNIKATSIYA VA RAQAMLI INNOVATSIYALAR DAVRIDA YANGI YONDASHUVLAR
TABIIY TILLARDAGI GAPLARNI TAHLIL QILISH VA O‘ZBEK TILIDA PEREFRAZLASH MASALASINING RIVOJLANISH TENDENSIYALARI
Annotatsiya
Mazkur maqolada tabiiy tillardagi gaplarni kompyuter yordamida avtomatik tahlil qilishning rivojlanish tendensiyalari hamda tabiiy tilga ishlov berish (Natural Language Processing - NLP) doirasida perefrazlash masalasi tahlil qilinadi. Lingvistik analizatorlarning morfologik, sintaktik va semantik bosqichlari, ularning matnni avtomatik qayta ishlashdagi o‘rni yoritiladi. Shuningdek, jahon tajribasida shakllangan perefrazlash tizimlari va yondashuvlari, perefrazni ajratish, aniqlash va generatsiya qilish vazifalari ko‘rib chiqiladi. O‘zbek tilining agglyutinativ xususiyati, leksik sinonimiya va frazeologik birliklarning boyligi perefrazlash jarayoniga ta’sir etuvchi asosiy lingvistik omillar sifatida tavsiflanadi
DEVELOPMENT TRENDS IN NATURAL LANGUAGE SENTENCE ANALYSIS AND PARAPHRASING IN THE UZBEK LANGUAGE
This article analyzes the development trends in the computer-based automatic analysis of sentences in natural languages, as well as the issue of paraphrasing within the framework of Natural Language Processing (NLP). The morphological, syntactic, and semantic stages of linguistic analysis and their role in the automatic processing of texts are examined. The article also considers paraphrasing systems and approaches developed through international experience, including the tasks of paraphrase extraction, detection, and generation. The agglutinative nature of the Uzbek language, the richness of lexical synonymy, and the diversity of phraseological units are characterized as the main linguistic factors influencing the paraphrasing process.
Kalit so'zlar: tabiiy tilga ishlov berish, NLP, kompyuter lingvistikasi, lingvistik analizator, morfologik analizator, sintaktik analizator, semantik analizator, perefraz, perefrazni aniqlash, perefrazni generatsiya qilish, sinonimiya, semantik o‘xshashlik, o‘zbek tili.