ilmiy@fdu.uz Fargʻona, Oʻzbekiston

TIL, TARJIMA VA TA’LIM: GLOBAL KOMMUNIKATSIYA VA RAQAMLI INNOVATSIYALAR DAVRIDA YANGI YONDASHUVLAR

ВТОРОЙ ЯЗЫК КАК ИСТОЧНИК ИНТЕРФЕРЕНЦИИ В ТРЕТЬЕМ: АНГЛИЙСКИЙ ЯЗЫК В НЕМЕЦКОЙ РЕЧИ СТУДЕНТОВ УЗБЕКОВ

Askarova, Shahnoza Ismailovna

Ферганский государственный университет

2026-10-03 · pp. 58–62 · DOI: 10.5281/zenodo.23277861 · UDK 811.111

Annotatsiya

Maqolada nemis tilini ingliz tilidan keyin oʻrganayotgan oʻzbek tilli talabalar nutqi materialida ikkinchi tilning uchinchi tildagi interferensiya manbai sifatidagi roli tadqiq etiladi. Material — A2–B2 darajadagi oʻrganuvchilarning yozma ishlari va ogʻzaki nutq yozuvlari; metod — nemischa shaklni oʻzbek va ingliz tillari bilan uch tomonlama qiyoslash orqali manbani aniqlashga asoslangan xato tahlili hamda ingliz tilini turli darajada biladigan guruhlarni solishtirish. Ingliz tili uch vazifani bajarishi aniqlangan: u bir manbali ogʻishlarning (grafema-fonema almashinuvlari, predikativ oldidagi artikl, predlogli boshqaruv, yordamchi feʼl tanlovi, modal feʼllar semantikasi, ergash gapdagi soʻz tartibi) manbai boʻladi, oʻzbek tili bilan birgalikda konvergent interferensiyani kuchaytiradi va kompensatsiyalovchi koʻchirishni (artikl kategoriyasi, analitik perfekt, modal konstruksiya, kognat leksika) taʼminlaydi. Ingliz tilining taʼsiri asosan shakliy xarakterga ega va ona tili taʼsiridan tezroq bartaraf etiladi, biroq ikki til raqobatlashuvchi moʻljal bergan holatlarda oʻrganuvchilar obyektiv jihatdan yaqinroq oʻzbek tiliga qaramay muntazam ravishda ingliz tilini afzal koʻradilar.

The second language as a source of interference in the third: english in the german speech of uzbek students

Drawing on the speech of Uzbek-speaking students who learn German after English, the article examines the role of the second language as a source of interference in the third. The data are written assignments and recordings of oral speech by learners at levels A2–B2; the method is error analysis with source attribution through a three-way comparison of the German form with Uzbek and English, supplemented by a comparison of groups with different levels of English. English is shown to perform three functions: it is the source of single-source deviations (grapheme-phoneme substitutions, the article with predicate nouns, prepositional government, auxiliary choice, the semantics of modal verbs, word order in subordinate clauses), it reinforces convergent interference together with Uzbek, and it provides compensatory transfer (the category of the article, the analytic perfect, the modal construction, cognate vocabulary). The influence of English is predominantly formal and is overcome faster than that of the mother tongue, yet when the two languages offer competing cues learners systematically prefer English even against the objectively closer Uzbek.

Kalit so'zlar: trilingvizm, uchinchi til, interferensiya, tillararo taʼsir, ikkinchi til, ingliz tili, nemis tili, oʻzbek tili, kompensatsiyalovchi koʻchirish

To'liq matn (PDF)

Havola nusxalandi