ilmiy@fdu.uz Fargʻona, Oʻzbekiston

TIL, TARJIMA VA TA’LIM: GLOBAL KOMMUNIKATSIYA VA RAQAMLI INNOVATSIYALAR DAVRIDA YANGI YONDASHUVLAR

ISHONCH KONSEPTINING INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDAGI LISONIY DUNYO MANZARASIDA QIYOSIY-KOGNITIV TAHLILI

Marimbayeva, Laylo Umarbek qizi

Urganch davlat universiteti

2026-10-03 · pp. 27–31 · DOI: 10.5281/zenodo.23281466 · UDK 811.111

Annotatsiya

Ushbu maqolada “ishonch” konsepti ingliz va o‘zbek tillarining lisoniy dunyo manzarasi doirasida qiyosiy-kognitiv nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqot metodologiyasi sifatida kontseptual tahlil, komponent tahlili, qiyosiy-tipologik metod va lingvokulturologik talqin usullaridan foydalanilgan. Til materiali sifatida ikki tildagi lug‘atlar, frazeologik birliklar, maqol va matallar tanlab olindi hamda ularning semantik tarkibi, kontseptual metaforalari va assotsiativ maydoni tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ingliz tilida “trust” konsepti ko‘proq huquqiy-institutsional va shaxslararo bitim ma’nolarida, o‘zbek tilida esa “ishonch” ko‘proq axloqiy-diniy va oilaviy-jamoaviy qadriyat sifatida namoyon bo‘ladi. Tadqiqot natijalari qiyosiy tilshunoslik, tarjimashunoslik va madaniyatlararo muloqot sohalarida amaliy ahamiyatga ega.

THE CONCEPT OF TRUST IN THE ENGLISH AND UZBEK LINGUISTIC WORLDVIEWS: A COMPARATIVE COGNITIVE-CULTURAL ANALYSIS

This article examines the concept of TRUST from a comparative cognitive-cultural perspective within the linguistic worldviews of the English and Uzbek languages. The methodology combines conceptual analysis, componential semantic analysis, the comparative-typological method, and linguocultural interpretation. Dictionaries, phraseological units, proverbs, and sayings from both languages were selected as linguistic material, and their semantic structure, conceptual metaphors, and associative fields were analyzed. The results demonstrate that in English the concept of trust is more frequently objectified through legal-institutional and interpersonal contractual meanings, whereas in Uzbek ishonch is predominantly expressed as a moral-religious and family-communal value. The findings of the study are of practical significance for comparative linguistics, translation studies, and intercultural communication.

Kalit so'zlar: ishonch konsepti, lisoniy dunyo manzarasi, lingvokulturologiya, kognitiv tilshunoslik, frazeologik birlik, qiyosiy tahlil.

To'liq matn (PDF)

Havola nusxalandi