TIL, TARJIMA VA TA’LIM: GLOBAL KOMMUNIKATSIYA VA RAQAMLI INNOVATSIYALAR DAVRIDA YANGI YONDASHUVLAR
Britaniya ingliz tili tarixida aksiologik leksikaning o‘zgarishi
Farg'ona davlat universiteti
Annotatsiya
Ushbu maqolada Britaniya ingliz tilidagi baholovchi va qadriyat mazmuniga ega leksikaning besh tarixiy davr mobaynidagi rivojlanishi tahlil qilinadi: o‘rta asrlardagi ritsarlik va xristian axloqiy qadriyatlari; Uyg‘onish davri gumanizmi hamda davlatlilik g‘oyalarining shakllanishi; Ma’rifat davri liberalizmi va matbuot erkinligi; Viktoriya davriga xos axloqiy me’yorlar va evfemistik ifoda vositalari; shuningdek, XX–XXI asrlarda demokratiya, xilma-xillik va identiklik bilan bog‘liq qadriyatlar. Tadqiqot nufuzli onlayn va ilmiy manbalardagi ikkilamchi ma’lumotlarni tahlil qilish asosida honour, virtue, liberty, duty, tolerance, sovereignty va intersectionality kabi asosiy aksiologik birliklarni aniqlaydi hamda ularni tegishli ijtimoiy-madaniy kontekstda izohlaydi. Tadqiqot natijalari jamiyatdagi kollektiv qadriyatlarning tarixiy o‘zgarishlari leksik tizimda qanday aks etishini ko‘rsatadi hamda qiyosiy aksiologik tahlil va madaniyatlararo til o‘qitish uchun muhim nazariy-amaliy xulosalarni ilgari suradi.
Changes in axiological lexicon across the history of British English
This article traces the development of value-laden vocabulary in British English across five historical periods: the medieval chivalric and Christian ethos; Renaissance humanism and emerging statehood; Enlightenment liberalism and press freedom; Victorian moral propriety and euphemism; and twentieth- and twenty-first-century ideals of democracy, diversity, and identity. By reviewing secondary data from authoritative online and scholarly sources, it identifies key terms – such as honour, virtue, liberty, duty, tolerance, sovereignty, and intersectionality – and situates them within their socio-cultural contexts. The study demonstrates how shifts in collective values are mirrored in the lexicon and discusses implications for contrastive axiological analysis and intercultural language pedagogy.
Kalit so'zlar: aksiologik leksika, Britaniya ingliz tili, diaxron tilshunoslik, o‘rta asr qadriyatlari, Uyg‘onish davri gumanizmi, Ma’rifat davri liberalizmi, Viktoriya davri axloqi, zamonaviy diskurs.