KARDIOLOGIK TERMINLAR TIZIMIDA POLISEMIYA VA OMONIMIYA HODISALARI
Termiz iqtisodiyot va servis universisteti Ingliz filologiyasi kafedrasi o‘qituvchisi
Annotatsiya
Kardiologik terminlarni tavsiflashda maʼno chegaralarining noaniq belgilanashi tashxis mazmunini, tarjima ekvivalentligini va lugʻaviy izohning izchilligini murakkablashtiradi. Muammo bir xil shakldagi birliklarning umumiy semantik yadroga ega koʻpmaʼnoli vosita yoki oʻzaro mustaqil maʼnolarni bildiruvchi omonim sifatida talqin qilinishidadir. Tadqiqotning maqsadi kardiologik terminlar tizimida polisemiya va omonimiyani farqlashning lingvistik mezonlarini belgilash hamda ularni tarjimashunoslik va leksikografiya ehtiyojlari bilan bogʻlashdan iborat. Tahlilda tarixiy-qiyosiy yondashuv, hermenevtik talqin, manbashunoslik va kontekstual qiyoslash usullari uygʻunlashtirildi; terminlarning lugʻaviy maqolalari, klinik matnlardagi qoʻllanishi va tarjima birliklaridagi ekvivalentligi semantik yadro, kontekstual vazifa hamda funksional yoʻnalish asosida solishtirildi. Sifatli kodlash natijasida polisemiya uchun umumiy semantik yadroning saqlanishi, omonimiya uchun esa shakliy oʻxshashlikka qaramay, maʼno va vazifaning mustaqilligi asosiy ajratuvchi belgilar sifatida aniqlandi. Qiyosiy talqin terminning alohida maʼnosini faqat lugʻatdagi taʼrif bilan emas, balki sintaktik qurshov, klinik vazifa va tarjima kontekstidagi mosligi bilan belgilash zarurligini koʻrsatdi. Tadqiqotning ilmiy hissasi kardiologik terminlarni tavsiflash uchun semantik yadro, kontekstual ekvivalentlik va funksional farqlanishni birlashtirgan izchil tahliliy modelni taklif etishdan iborat. Mazkur model koʻp tilli lugʻat tuzish, klinik matnlarni tarjima qilish va terminlararo semantik farqlanishni izohlash uchun metodik asos yaratadi
PHENOMENA OF POLYSEMY AND HOMONYMY IN THE SYSTEM OF CARDIOLOGICAL TERMS
Kalit so'zlar: chogʻishtirma tahlil, germenevtik talqin, koʻpmaʼnolilik, leksik maʼno, semantik yadro, shakldosh birliklar