O‘ZBEK TILIDA RAVON SO‘ZLASHNI SHAKLLANTIRISHDA NUTQ MASHQLARI: REJALASHTIRISH, TAKRORLASH VA MULOQOTGA ASOSLANGAN YONDASHUV
Farg‘ona davlat texnika universiteti, O‘zbek tili va tillarni o‘rgatish kafedrasi o‘qituvchisi
Annotatsiya
Maqolada o‘zbek tilida ravon so‘zlash ko‘nikmasini shakllantirishga xizmat qiladigan nutq mashqlari, ularni ketma-ketlikda tashkil etish va natijani baholash masalalari ko‘rib chiqiladi. Ravonlik faqat tez gapirish bilan belgilanmaydi; u fikrni ortiqcha uzilishlarsiz, mazmunan izchil, tushunarli va vaziyatga mos ifodalashni ham qamrab oladi. Ingliz tilidagi nutqni o‘rgatish bo‘yicha ilmiy manbalarda muhokama qilingan oldindan rejalashtirish, vazifani takror bajarish, mazmunli kirish materiali, juftlikdagi muloqot va refleksiya tamoyillari o‘zbek tilini o‘qitishga moslashtiriladi. Maqolada “30 soniyalik javob”, “rasmni tasvirla”, “hikoyani davom ettir”, “bir vazifa — ikki urinish”, “savol zanjiri”, “fikrni asosla” va audio kundalik kabi mashqlar uchun aniq yo‘riqnomalar taklif etiladi. Shuningdek, ravonlikni mazmun, izchillik, so‘z tanlash, pauzalar va o‘zaro muloqot bilan birga baholash mezonlari beriladi. Ish adabiyotlar tahliliga tayangan metodik tavsiya bo‘lib, keltirilgan mashqlarning natijasi alohida amaliy tadqiqot bilan tekshirilishi zarur.
SPEAKING EXERCISES FOR DEVELOPING FLUENCY IN UZBEK: AN APPROACH BASED ON PLANNING, REPETITION AND COMMUNICATION
Kalit so'zlar: ravon so‘zlash, nutq mashqlari, og‘zaki nutq, o‘zbek tili, nutqni rejalashtirish, takroriy mashq, dialog, hikoya, refleksiya, kommunikativ kompetensiya.